Stwórz swoją pierwszą aplikację!
********************************
.[perex]
Poznaj Nette Framework, tworząc prostego bloga z komentarzami. Zaczynajmy!
Po pierwszych dwóch rozdziałach będziesz mieć własnego działającego bloga i będziesz gotowy publikować swoje świetne wpisy, choć po ukończeniu tylko tych dwóch rozdziałów funkcje będą dość ograniczone. Powinieneś przeczytać także kolejne rozdziały, w których zrealizujemy dodawanie komentarzy, edycję wpisów, a na koniec zabezpieczenie bloga.
.[tip]
Ten samouczek zakłada, że ukończyłeś dokument [Instalacja |nette:installation] i pomyślnie przygotowałeś swoje narzędzia. Zakłada też, że rozumiesz [programowanie obiektowe w PHP |nette:introduction-to-object-oriented-programming].
Używaj PHP 8.1 albo nowszego. Kompletną aplikację znajdziesz [na GitHubie |https://github.com/nette-examples/quickstart/tree/v4.0].
Strona powitalna
================
Zacznijmy od utworzenia nowego projektu w katalogu `nette-blog`:
```shell
composer create-project nette/web-project nette-blog
```
W tym momencie powinna działać strona powitalna Web Projectu. Wypróbuj to, otwierając przeglądarkę i przechodząc pod ten URL:
```
http://localhost/nette-blog/www/
```
i powinieneś zobaczyć stronę powitalną Nette Framework:
[* qs-welcome.webp .{url: http://localhost/nette-blog/www/} *]
Aplikacja działa i możesz teraz zacząć wprowadzać w niej zmiany.
.[note]
Jeśli masz problem, [wypróbuj te kilka wskazówek |nette:troubleshooting#Nette nie działa, wyświetla się biała strona].
Zawartość Web Projectu
======================
Web Project ma następującą strukturę:
/--pre
<b>nette-blog/</b>
├── <b>app/</b> ← katalog aplikacji
│ ├── <b>Core/</b> ← podstawowe niezbędne klasy
│ ├── <b>Presentation/</b> ← presentery, szablony i spółka
│ │ └── <b>Home/</b> ← katalog presentera Home
│ └── <b>Bootstrap.php</b> ← klasa rozruchowa Bootstrap
├── <b>assets/</b> ← surowe zasoby (SCSS, TypeScript, obrazki źródłowe)
├── <b>bin/</b> ← skrypty dla wiersza poleceń
├── <b>config/</b> ← pliki konfiguracyjne
├── <b>log/</b> ← logi błędów
├── <b>temp/</b> ← pliki tymczasowe, cache, …
├── <b>vendor/</b> ← biblioteki zainstalowane przez Composera
│ └── <b>autoload.php</b> ← autoloading wszystkich zainstalowanych pakietów
└── <b>www/</b> ← folder publiczny - jedyne miejsce dostępne z przeglądarki
├── <b>assets/</b> ← skompilowane pliki statyczne (CSS, JS, obrazki, …)
└── <b>index.php</b> ← plik początkowy uruchamiający aplikację
\--
Katalog `www/` przeznaczony jest do przechowywania obrazków, plików JavaScript, stylów CSS i innych publicznie dostępnych plików. To jedyny katalog bezpośrednio dostępny z internetu, więc ustaw document root swojego serwera webowego tak, żeby wskazywał tutaj (możesz to skonfigurować w Apache albo Nginksie, ale zróbmy to później, bo teraz nie jest to krytyczne).
Najważniejszym katalogiem jest dla Ciebie `app/`. Znajdziesz w nim plik `Bootstrap.php` zawierający klasę, która wczytuje framework i konfiguruje aplikację. Aktywuje [autoloading |robot-loader:], ustawia [debugger |tracy:] i konfiguruje [trasy |application:routing].
Sprzątanie
==========
Web Project zawiera stronę powitalną, którą usuniemy przed rozpoczęciem programowania. Śmiało zastąp treść pliku `app/Presentation/Home/default.latte` napisem "Hello world!".
[* qs-hello.webp .{url:-} *]
Tracy (debugger)
================
Niezwykle ważnym narzędziem przy tworzeniu jest [narzędzie debugujące Tracy |tracy:]. Spróbuj wprowadzić błąd do swojego pliku `app/Presentation/Home/HomePresenter.php` (np. usuń nawias klamrowy z definicji klasy `HomePresenter`) i zobacz, co się stanie. Pojawi się strona z czerwonym ekranem i zrozumiałym opisem błędu.
[* qs-tracy.avif .{url:-}(ekran debuggera) *]
Tracy znacząco pomoże Ci przy debugowaniu błędów. Zwróć też uwagę na pływający Tracy Bar w prawym dolnym rogu ekranu, który wyświetla ważne informacje o działaniu.
[* qs-tracybar.webp .{url:-} *]
W trybie produkcyjnym Tracy jest oczywiście wyłączona i nie wyświetla żadnych wrażliwych informacji. Wszystkie błędy zapisywane są zamiast tego do katalogu `log/`. Wypróbujmy to. W pliku `app/Bootstrap.php` znajdź poniższy fragment kodu, odkomentuj linię i zmień parametr wywołania metody na `false`, żeby wyglądało to tak:
```php .{file:app/Bootstrap.php}
// ...
$this->configurator->setDebugMode(false);
```
Po odświeżeniu strony nie zobaczysz już czerwonego ekranu. Zamiast niego wyświetli się przyjazny dla użytkownika komunikat:
[* qs-fatal.webp .{url:-}(ekran błędu) *]
Teraz zajrzyj do katalogu `log/`. Tutaj (w pliku `exception.log`) znajdziesz zalogowany błąd, a także znajomą stronę z komunikatem o błędzie (zapisaną jako plik HTML o nazwie zaczynającej się od `exception-`).
Zakomentuj linię `// $this->configurator->setDebugMode(false);` z powrotem. Tracy automatycznie włącza tryb deweloperski w środowisku `localhost`, a gdzie indziej go wyłącza.
Teraz możemy naprawić wprowadzony błąd i kontynuować budowanie naszej aplikacji.
Wyślij podziękowanie
====================
Pokażemy Ci trik, który ucieszy autorów open source. Możesz w prosty sposób dać gwiazdkę na GitHubie bibliotekom, których używa Twój projekt. Wystarczy uruchomić:
```shell
composer thanks
```
Wypróbuj!
{{priority: -1}}
Stwórz swoją pierwszą aplikację!
Poznaj Nette Framework, tworząc prostego bloga z komentarzami. Zaczynajmy!
Po pierwszych dwóch rozdziałach będziesz mieć własnego działającego bloga i będziesz gotowy publikować swoje świetne
wpisy, choć po ukończeniu tylko tych dwóch rozdziałów funkcje będą dość ograniczone. Powinieneś przeczytać także
kolejne rozdziały, w których zrealizujemy dodawanie komentarzy, edycję wpisów, a na koniec zabezpieczenie bloga.
Ten samouczek zakłada, że ukończyłeś dokument Instalacja
i pomyślnie przygotowałeś swoje narzędzia. Zakłada też, że rozumiesz programowanie obiektowe w PHP.
Używaj PHP 8.1 albo nowszego. Kompletną aplikację znajdziesz na GitHubie.
Strona powitalna
Zacznijmy od utworzenia nowego projektu w katalogu nette-blog:
Katalog www/ przeznaczony jest do przechowywania obrazków, plików JavaScript, stylów CSS i innych publicznie
dostępnych plików. To jedyny katalog bezpośrednio dostępny z internetu, więc ustaw document root swojego serwera webowego
tak, żeby wskazywał tutaj (możesz to skonfigurować w Apache albo Nginksie, ale zróbmy to później, bo teraz nie jest to
krytyczne).
Najważniejszym katalogiem jest dla Ciebie app/. Znajdziesz w nim plik Bootstrap.php zawierający
klasę, która wczytuje framework i konfiguruje aplikację. Aktywuje autoloading, ustawia debugger
i konfiguruje trasy.
Sprzątanie
Web Project zawiera stronę powitalną, którą usuniemy przed rozpoczęciem programowania. Śmiało zastąp treść pliku
app/Presentation/Home/default.latte napisem „Hello world!”.
Tracy (debugger)
Niezwykle ważnym narzędziem przy tworzeniu jest narzędzie debugujące Tracy.
Spróbuj wprowadzić błąd do swojego pliku app/Presentation/Home/HomePresenter.php (np. usuń nawias klamrowy
z definicji klasy HomePresenter) i zobacz, co się stanie. Pojawi się strona z czerwonym ekranem i zrozumiałym
opisem błędu.
Tracy znacząco pomoże Ci przy debugowaniu błędów. Zwróć też uwagę na pływający Tracy Bar w prawym dolnym rogu
ekranu, który wyświetla ważne informacje o działaniu.
W trybie produkcyjnym Tracy jest oczywiście wyłączona i nie wyświetla żadnych wrażliwych informacji. Wszystkie błędy
zapisywane są zamiast tego do katalogu log/. Wypróbujmy to. W pliku app/Bootstrap.php znajdź
poniższy fragment kodu, odkomentuj linię i zmień parametr wywołania metody na false, żeby wyglądało
to tak:
// ...
$this->configurator->setDebugMode(false);
Po odświeżeniu strony nie zobaczysz już czerwonego ekranu. Zamiast niego wyświetli się przyjazny dla użytkownika
komunikat:
Teraz zajrzyj do katalogu log/. Tutaj (w pliku exception.log) znajdziesz zalogowany błąd,
a także znajomą stronę z komunikatem o błędzie (zapisaną jako plik HTML o nazwie zaczynającej się od
exception-).
Zakomentuj linię // $this->configurator->setDebugMode(false); z powrotem. Tracy automatycznie włącza
tryb deweloperski w środowisku localhost, a gdzie indziej go wyłącza.
Teraz możemy naprawić wprowadzony błąd i kontynuować budowanie naszej aplikacji.
Wyślij podziękowanie
Pokażemy Ci trik, który ucieszy autorów open source. Możesz w prosty sposób dać gwiazdkę na GitHubie bibliotekom,
których używa Twój projekt. Wystarczy uruchomić: